Cảnh giác các bẫy của mạng xã hội: Hiệu ứng “buồng phản âm” (echo chambers) và thiên kiến xác nhận (confirmation bias)

Published on: March 14, 2023
Last updated: May 25, 2026 Xem trên toàn màn hình

Recommended for you

06 Feb 2024 Bài toán Trolley Problem: Hi sinh thiểu số để cứu đa số? 307/590
18 Jul 2020 Lợi ích cận biên (Marginal Utility) là gì? Qui luật lợi ích cận biên giảm dần 217/1113
04 Mar 2023 Top 5 bài kiểm tra tính cách nổi tiếng trong phỏng vấn việc làm tại Nhật Bản 183/958
01 Aug 2022 20 bài học kinh nghiệm rút ra từ Tam Quốc Diễn Nghĩa 175/1150
04 Sep 2021 Tào lao là gì? Các bí quyết để tránh tào lao trong giao tiếp 166/2166
22 May 2022 Tư duy ngoài hộp (Thinking out of box) là gì? Tại sao quan trọng với sự phát triển của doanh nghiệp? 157/733
15 Aug 2024 Kỹ năng thuyết trình với kỹ năng ABC (Accuracy, Brevity, Clarity) 156/984
18 Sep 2025 Sáng tạo nguyên bản là gì? 155/175
04 Aug 2021 Đừng sợ đi chậm, chỉ sợ đứng yên 154/1545
09 Aug 2022 Hiệu ứng “rắn hổ mang” (Cobra effect): Khi giải pháp trở thành vấn đề, tưởng vui lại hóa xui 149/771
07 Aug 2025 Chỉ Số AQ Là Gì? Làm Sao Kiểm Soát AQ Để Thành Công Và Giàu Có? 143/200
23 Apr 2023 Không để lỡ tàu khi bước vào cách mạng công nghiệp 4.0 với bài kiểm tra SPI trong tuyển dụng tại Nhật Bản 137/728
28 Apr 2023 Mô hình Why, How, What là gì? 132/1722
12 Nov 2024 "Nhân tình thế thái" là gì? "Thời thế" là gì? 125/1930
07 Aug 2024 Kỷ nguyên VUCA và TUNA – Cơ hội phát triển và chuyển đổi mạnh mẽ nhờ cuộc cách mạng 4.0 118/1346
16 Apr 2025 Phương pháp Ghi Nhớ Chủ Động (Active Recall) là gì? Ưu điểm và nhược điểm? 113/164
16 Jan 2026 I-Shaped, T-Shaped, N-Shaped và M-Shaped: Chân dung năng lực quyết định thành công trong kỷ nguyên chuyển đổi số 112/136
07 Jan 2025 Phân biệt Proxy, HMA và VPN 110/476
15 Sep 2020 Hai câu chuyện về dòng nước - Ao tù hay suối nguồn tươi trẻ? 110/349
10 Jul 2021 Chuyên gia chia sẻ các nguyên tắc tư duy sáng tạo hệ thống với tên gọi Systematic Inventive Thinking (SIT) 109/620
11 Jan 2024 Autosurf, Autohits, Boost Traffic là gì? Lợi hay hại cho website? 109/153
08 Dec 2023 Giải mã bí mật của trò chơi vô hạn và hữu hạn 107/558
16 Mar 2022 [INFOGRAPHIC] 32 thiên kiến nhận thức làm sai lệch quyết định của bạn (Phần II) 104/550
08 Nov 2022 16 phong cách làm việc của người Nhật Bản mà Việt Nam cần học hỏi 103/538
03 Sep 2020 Hiệu ứng rắn hổ mang, Luật Goodhart, Campbell & Chuyện thi cử 103/318
04 May 2024 Hiệu ứng FOMO trong phát triển phần mềm 100/482
20 Dec 2022 Bài học quản lý nhân sự từ một trận chung kết bóng đá 100/445
01 May 2022 Có thể xác định vị trí địa lý của địa chỉ IP với độ chính xác đến từng địa chỉ con phố? 99/643
26 Jul 2024 "Khổ tận cam lai" - Làm thế nào để chuyển hóa từ khổ thành sướng? 99/2816
15 Apr 2023 Nghịch lý từ câu chuyện “một chén gạo dưỡng ơn, một đấu gạo gây thù” 99/960
01 Aug 2022 Đỉnh cao ứng xử của kẻ trí tuệ: Nhìn thấu không nói, biết người không bình, hiểu lý không tranh 96/522
10 Sep 2025 Học Tài Thi Phận Là Gì? Cần Làm Gì Để Vượt Qua May Rủi? 95/129
12 Jul 2021 Để chuyển đổi số, cần “bẻ gãy” (disrupt) trong tư duy 94/309
01 Aug 2024 Infomercial - Chiến thuật "cô đọng" điều gì đó trong đầu người dùng 93/537
09 Dec 2025 Hiệu Ứng Tàu Điện Ngầm - The Subway Effect 92/124
15 Mar 2024 Tê liệt vì suy nghĩ quá nhiều (Analysis Paralysis) là gì? 91/409
01 Sep 2023 Định luật Goodhart và định luật Campbell - Nghịch lý về thành tích 90/300
02 Oct 2023 Ngôi Chùa Trăm Năm và Viên Gạch Vỡ: Bài Học Thấm Thía Về Lỗi Nhỏ Trong Bức Tranh Lớn 89/439
22 Jan 2026 AI đã thay đổi việc tuyển dụng như thế nào? 89/106
04 Oct 2023 Authority bias (Thiên kiến uy quyền) là gì? 88/746
30 Oct 2025 PBN backlink là gì? PBN có thực sự an toàn để tăng sức mạnh SEO cho website? 86/113
01 May 2025 Vì Sao Các Cửa Hàng Trung Quốc Không Vội Vã Phục Vụ Khách Hàng? 84/178
04 Sep 2023 Giải mã nhóm tính cách (ISTP - Nhà kỹ thuật) 84/347
10 Sep 2024 Tại sao những thứ chúng ta muốn lại ít khi có được? 82/327
11 Oct 2024 "Kham Nhẫn" Trong Kinh Doanh: Sức Mạnh Của Sự Kiên Nhẫn 82/574
04 Sep 2020 IQ, EQ hay LQ quan trọng nhất trong thời đại 4.0? 81/675
21 Mar 2024 12 triết lý sống tối giản bạn nên biết 81/228
29 Jul 2020 Câu chuyện mài chiếc rìu trước khi chặt cây: Bài học từ tổng thống vĩ đại nhất của nước Mỹ - Abraham Lincoln 80/919
01 Aug 2023 Kỹ năng thời VUCA: Tận mắt thấy tai nghe chưa chắc đã đúng 80/387
24 May 2024 Chặn Copy Nội Dung Website: Bảo Vệ Hay Cản Trở Hiệu Ứng Viral? 78/112
01 Aug 2024 Kỹ năng thời VUCA: Người khôn ngoan thường không tranh cãi vô ích 76/219
24 Mar 2021 Hiệu ứng Dunning-Kruger – Ảo tưởng sức mạnh về năng lực của bản thân 75/900
11 Sep 2020 Nghịch lý kinh doanh tại Mỹ: Chăm sóc khách hàng không tốt, nhưng công ty lại lãi lớn 75/283
02 Jul 2024 Cẩm Nang Các Thuật Ngữ An Ninh Mạng Dành Cho Người Mới Bắt Đầu 75/145
16 Feb 2024 Nghịch lý của sự hoàn hảo: AI có thể quá tốt để sử dụng? 74/303
12 Jul 2023 Vì sao ngày càng nhiều dự án phần mềm thất bại? 74/669
11 Sep 2022 Sức mạnh của lời khen 72/350
11 Mar 2024 30 câu hỏi về triết lý sống sách vở không dạy 70/218
03 Apr 2026 5 Kỹ Năng "Analog" Giúp Bạn Tìm Việc Trong Thế Giới Số 66/95
01 Aug 2022 Bí quyết số 1 cho doanh nghiệp 4.0 với 10 chiến lược phát triển năng lực nhân sự CNTT 64/236
30 Aug 2024 Suy ngẫm: 30 nguyên tắc xử thế trong quan hệ xã hội 61/198
02 Aug 2024 Tổng hợp các câu nói động lực - chất xúc tác cho sự phát triển bản thân 61/193
09 Jan 2025 10 Nghịch Lý Cuộc Sống Từ Phim Upstream (nghịch hành nhân sinh): Đối Mặt Rủi Ro Trong Thời Đại VUCA 60/289
22 Jan 2025 Khi ngư dân không thể ra khơi, họ sửa lưới 55/398
29 Sep 2022 Từ chuyện người ăn xin và chiếc cần câu cá, điều gì là quan trọng nhất: Kiến thức, kỹ năng hay thái độ với cuộc sống 55/928
08 Dec 2023 Hiệu ứng Barnum là gì? Hiệu ứng Barnum tốt hay xấu? 20/585
01 Sep 2022 Thiên kiến xác nhận (Confirmation Bias) có phải là một dạng bảo thủ? 12/987
09 Apr 2025 10 bẫy thao túng bạn có thể chưa biết 8/220
07 Feb 2025 Buyer’s remorse: Sự hối hận của người mua sau khi chốt đơn mua hàng 7/244
16 Mar 2022 [INFOGRAPHIC] 32 Thiên kiến nhận thức làm sai lệch quyết định của bạn (Phần I) 3/1297

Hãy thận trọng khi sử dụng mạng xã hội

Mạng xã hội đã mở ra cho chúng ta cánh cửa đến với nguồn thông tin khổng lồ – chỉ cần lướt một lượt newsfeed trên Facebook là bạn có thể cập nhật hàng chục bài viết, chia sẻ từ các báo, cũng như nhiều câu chuyện truyền thông đại chúng khác. Đa số mọi người sẽ không thực sự kiểm tra – hoặc thậm chí đọc qua – mỗi bài viết, và vì thế người ta tiếp nhận nhiều thông tin trong này chỉ qua tiêu đề và vài dòng trích dẫn nhanh.

Đừng để rơi vào cái bẫy của mạng xã hội!

Đối với người làm kinh doanh, điều này có thể dẫn đến việc đọc phải thông tin sai lệch hoặc đưa thông tin đó đến đồng nghiệp, đối tác, khách hàng,… của bạn. Để là một doanh nhân thành công đòi hỏi bạn phải rất am hiểu lĩnh vực của mình. Dưới đây là bốn điều bạn cần chú ý khi tiếp nhận các thông tin trên mạng xã hội.

Bẫy số 1: Hiệu ứng “buồng phản âm” (echo chambers)

Chúng ta lựa chọn tiếp nhận thông tin cùng chiều hướng suy nghĩ của bản thân. Và vì vậy ta liên tục tiếp xúc với các thông tin quen thuộc theo một số quan điểm nhất định. Điều này hạn chế ở chỗ, ta dễ ngộ nhận những quan điểm đó là của cả xã hội trong khi trên thực tế chúng chỉ thuộc về thiểu số. Ví dụ, một người khởi nghiệp (startup) có thể sẽ đọc một bài viết nói về việc phải hối hả cho đến khi đạt được thành công. Tuy nhiên, quan điểm đó là không phù hợp với số đông những người thích sự ổn định khi làm việc cho các công ty.

Hiệu ứng “buồng phản âm” – echo chambers – căn phòng nơi các âm thanh phát ra bị dội lại, không phát ra ngoài – ám chỉ việc thông tin chỉ gói gọn trong suy nghĩ của một nhóm người.

Làm kinh doanh, bạn cần phải hiểu mọi người, đặc biệt là nhóm khách hàng mục tiêu của mình. Cho dù bạn đang làm việc trong lĩnh vực công nghệ, hàng tiêu dùng hay bất kỳ ngành nào, hãy nhớ những thứ bạn chia sẻ trên mạng xã hội có thể gây bất đồng giữa bạn và khách hàng.

Bẫy số 2: Thiên kiến xác nhận (confirmation bias)

Cùng với hiệu ứng “buồng phảm âm”, tất cả chúng ta còn bị ảnh hưởng bởi thiên kiến xác nhận dựa trên trải nghiệm của bản thân. Chúng ta thường có xu hướng tìm kiếm và chia sẻ thông tin xác nhận lại những gì mà ta đã biết và tin theo.

Tìm hiểu thêm: Thiên kiến xác nhận (Confirmation Bias) có phải là một dạng bảo thủ?

Nhận thức được thông tin chúng ta sử dụng là rất quan trọng để tránh bị cô lập trong niềm tin của mình.

Những người làm kinh doanh lại càng phải đấu tranh với thiên kiến xác nhận nhiều hơn. Họ có nhiều khả năng thay thế giới, nhiều người dành trọn thời gian và tâm huyết để tạo ra sự thay đổi đó. Tuy nhiên, nếu không cẩn thận, rất có thể họ sẽ bỏ qua những quan điểm trái chiều. Vậy nên hãy tập trung vào sự thực, cởi mở với các góc nhìn đối lập và bạn sẽ được dẫn đi đúng hướng.

Liệu bạn có thể vượt qua các bẫy trên?

Đừng nhìn nhận một chiều

Mỗi lần Apple tung ra một mẫu iPhone mới, có vô vàn các bài báo viết về các chức năng và tính năng của sản phẩm mới này. Tác giả của những bài này thường là Apple fans hoặc Android fans, những người có quan điểm hoặc nghiêng về bên này hoặc nghiêng về bên kia. Chính vì vậy, một bên có thể bình luận sản phẩm mới có nhiều tính năng ưu việt hơn phiên bản cũ, trong khi bên kia lại chê giá quá cao và chức năng dành cho nhà phát triển bị hạn chế. Những bài viết này sẽ là nguồn thông tin chủ yếu giúp bạn quyết định có nên mua mẫu iPhone mới nhất hay không.

Hãy dành thời gian để nắm bắt hết toàn bộ quan điểm được nhìn nhận ở nhiều sắc độ, góc nhìn khác nhau trước khi hành động. Đừng đưa ra quyết định chỉ dựa trên những thông tin mà bạn thấy newsfeed.

Thận trọng với thông tin giả

Tin tức giả mạo thực sự nhập nhằng giữa thật giả nhiều hơn là bạn nghĩ, cùng với số lượng cực kì nhiều. Một bài báo có thể chỉ viết về một mẩu thông tin giới hạn hay xoay vòng một câu chuyện khiến nó không còn phản ánh đúng sự thực. Thêm vào đó, thiên kiến cá nhân của người viết sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của tin tức.

Khi bạn bắt đầu đọc thông tin qua góc nhìn thiên kiến của một ai đó, bạn sẽ tự giới hạn khả năng hành động dựa trên những thông tin có cơ sở rõ ràng.

Nguồn: Entrepreneur

A A A A

[{"displaySettingInfo":"[{\"isFullLayout\":false,\"layoutWidthRatio\":\"\",\"showBlogMetadata\":true,\"showAds\":true,\"showQuickNoticeBar\":true,\"includeSuggestedAndRelatedBlogs\":true,\"enableLazyLoad\":true,\"quoteStyle\":\"3\",\"bigHeadingFontStyle\":\"1\",\"postPictureFrameStyle\":\"1\",\"isFaqLayout\":false,\"isIncludedCaption\":false,\"faqLayoutTheme\":\"1\",\"isSliderLayout\":false}]"},{"articleSourceInfo":"[{\"sourceName\":\"\",\"sourceValue\":\"\"}]"},{"privacyInfo":"[{\"isOutsideVietnam\":false}]"},{"tocInfo":"[{\"isEnabledTOC\":true,\"isAutoNumbering\":true,\"isShowKeyHeadingWithIcon\":true}]"},{"termSettingInfo":"[{\"showTermsOnPage\":true,\"displaySequentialTermNumber\":true}]"}]

Nguồn

{content}